'Ik heb nog niet mijn schoolloopbaan kunnen vervolgen.'

Ervaringsdeskundige Jamilla (28) zat in een gesloten inrichting en de gevolgen daarvan zijn zeer ernstig

Door: Avinash Mahabali

Ik ben Jamilla, 28 jaar, en ik heb vanaf mijn 13e tot mijn 17e in de gesloten jeugdhulp gezeten. Ik was als kind nogal agressief en behoorlijk opstandig. Daardoor verslechterde de band met mijn moeder. Tot mijn 13e zat ik in crisishuizen, maar echt hulp kreeg ik er niet. Ik zou bijvoorbeeld agressietherapie krijgen maar door allerlei redenen kwam dat niet van de grond.

Ik kwam weer thuis, maar dat ging ook niet goed. Ik kreeg een voogd. Die zagen we af en toe, maar die keek niet naar het probleem tussen moeder en kind. Die zei gewoon: je moet dit, je moet dat. De situatie verslechterde alleen maar. Ik liep weg van huis en kwam vervolgens in jeugddetentie, in de gesloten jeugdhulp. Dat werd steeds maar weer verlengd. Op mijn 16e was ik weer vrij. Omdat ik niet bij mijn moeder kon en wilde wonen, klopte ik aan bij een vriendinnetje. Daar heb ik een tijdje gewoond.

17 jaar en zwanger

Op mijn 17e leerde ik iemand kennen en raakte zwanger van hem. Op mijn 18e was ik moeder. Contact met de vader had ik al niet meer. Ik stond er dus alleen voor. Woonde ook niet meer bij mijn vriendinnetje, maar had nog wel contact met mijn voogd. Ik vertelde hem dat ik weer naar schoolde wilde en aan mijn toekomst wilde werken. Maar weer werd ik niet door hem geholpen. Toen heb ik zelf contact gezocht met een leerplichtambtenaar, maar die wilde dat mijn voogd eerst contact opnam. Dat deed hij één keer. Ik mocht op gesprek komen, maar hoorde er naderhand nooit meer iets over.

Voogd: 'Ik hoop je nooit meer te zien!'

Ineens kreeg ik bericht van mijn voogd dat ik een formulier moest ondertekenen. Ik was namelijk al 18 jaar. Jeugdzorg gold niet meer voor mij. Hij zei nog dat hij me nooit meer hoopte te zien. Kwam ook niet met alternatieven. Ik ben gaan zoeken naar een tienermoederhuis en kwam terecht in Rotterdam, bij stichting Luna. Daar zou ik begeleid worden, maar ik moest alles zelf regelen. Het enige waarvoor ik bij ze terecht kon, was bij problemen met het huis. Dat waren allemaal sloopwoningen trouwens, maar we moesten daar wel een hoop voor neertellen. Ik woonde in een woonkamer, samen met mijn dochter. Kostte me 350 euro in de maand. Maar die stichting betaalde zelf maar 100 euro. Ze maakten dus dikke winst op mij en de andere tienermoeders. Twee jaar later bleek er veel meer aan de hand te zijn met die stichting. Ze zijn opgedoekt, wegens het plegen van fraude. Ik had intussen een urgentieverklaring gekregen en ben met mijn dochter vertrokken naar een woning in Den Haag.

Dochter naar een pleeggezin

Ik kreeg daarna een relatie met een man met losse handjes. Dat ging op een avond helemaal fout. Ik moest naar het ziekenhuis. Jeugdzorg bracht mijn dochter onder bij een pleeggezin. Daar was ik wel blij mee. Ik kon mijn dochter namelijk niet meer beschermen. Heb wel geëist dat ze niet hetzelfde als ik moet meemaken met allemaal verschillende instanties en voogdij. Rust en stabiliteit is wat ik voor haar wil. De band tussen haar voogd en mij is niet goed. Ze houden me op afstand. Ik wil mijn ouderlijke macht weer terug, maar die strijd is nog altijd gaande. Al acht jaar inmiddels. Toen ik in 2014 het hoger beroep verloor, besloot ik het even te laten rusten om ondertussen te werken aan mijn eigen stabiliteit. Ik wacht nu op de nieuwe rechtszaak.

Ik ben inmiddels 28 jaar en heb nog altijd niet mijn schoolloopbaan kunnen vervolgen. Ik dacht dat ik in de gesloten jeugdhulp mijn diploma had gehaald; dat was me verteld. Maar dat bleken later slechts certificaten. Scholen willen me daardoor niet toelaten. Ik mag wel deelnemen aan een entreeklas, maar dan moet ik eerst een jaartje een opleiding doen die ik helemaal niet wil volgen. Ik zou graag het kappersvak in willen. Of nog liever social worker, maar dat niveau red ik al helemaal niet.

Bijna 30 zonder perspectief

Ik ben inmiddels bijna 30 en heb het gevoel dat ik geen kansen meer krijg. Niet in het onderwijs, maar ook niet bij werkgevers. Door een gat van ruim tien jaar in  mijn cv en het ontbreken van een degelijke opleiding kom ik nergens aan de bak. Ik ben te duur voor baantjes achter de kassa en voor werk op hoger niveau kom ik niet in aanmerking. Ik weet niet meer wat ik moet doen. Heb zelfs aangeboden voor een lager loon te werken, maar dat mogen ze dan weer niet doen. Ergens wel goed dat dat zo geregeld is, dat snap ik wel, maar wat moet ik nu?

Had ik betere begeleiding gehad, dan was het beter gegaan met me. De gemeente doet helaas ook niks voor me. Ze willen niet praten, vragen niet om informatie. Ik heb wel schuldsanering, maar hoor er verder niks over - alleen als ik wat papierwerk moet inleveren. Maar er wordt geen hulp aangeboden. Ook geen trainingen of zoiets. Zij zeggen steeds: je bent jong, het lukt je wel om aan de bak te komen. Ik probeer echt mee te denken, maar loop steeds vast. Krijg nergens een kans.

Ik heb gelukkig een maatschappelijk werker die me helpt. Heb ook nog steeds goed contact met een maatschappelijk werker uit het verleden. Zij kent mij het best en helpt me nog regelmatig, geeft advies en tips. Ze legt uit hoe dingen werken en vertelt me over de bedoelingen van de organisaties waar ik mee te maken heb. Dat zijn er namelijk veel en het is vaak niet helemaal duidelijk waar ze voor staan.

ExpEx

Via haar, Yvonne heet ze, ben ik ook in contact gekomen met ExpEx, die mij nu verder helpen. Zo hoop ik via hen bij  Houwie the Harp (opleiding tot ervaringsdeskundige, red.) weer onderwijs te kunnen volgen. Ondertussen ben ik aan de slag als ervaringsdeskundige. Dat is zo fijn om te doen! Maar geld levert het natuurlijk niet op. Dus ik hoop dat ik straks weer naar school kan en kan bouwen aan mijn toekomst.

De band met mijn moeder is overigens weer goed. Nu ik erop terugkijk, was het eigenlijk nooit zo slecht tussen ons. Ik was behoorlijk vijandig, dat wel. Maar is dat niet ook een leeftijdsdingtje? Met mijn vader heb ik af en toe contact. Maar ik ken hem niet zo goed. Ik was twee jaar oud toen mijn ouders scheidden. Pas toen ik 10 was, zag ik hem weer. Met mijn oudere zus heb ik geen contact en mijn halfzusje ken ik niet. Met mijn broertje heb ik wel een sterke band. Ook hij heeft gesloten gezeten, maar hij heeft gelukkig zijn school afgemaakt. Hij timmert nu hard aan de weg als kok in restaurant Elea, dat vorig jaar nog de Gouden Pollepel (regioverkiezing voor culinaire hotspots, red.) heeft gewonnen. Ben zo trots op hem!

Adviezen aan gemeenten en professionals

Als ik advies mocht geven aan gemeenten, dan zou ik zeggen: houd je meer met de individuele gevallen bezig. Dat kost een hoop tijd, maar je helpt er veel mensen mee! Zorg dat je informatie hebt over jongeren en kijk actief naar de ondersteuning die geboden kan worden.

Aan de professionals geef ik het volgende graag mee: ga eerst met het gezin in gesprek en focus je op het probleem. Wacht met het nemen van harde maatregelen. Die werken vaak averechts. Bied meer hulp op maat. Luister naar jongeren en roep niet alleen maar: dit vinden wíj het beste. Soms moet dat wel, maar echt niet altijd.

Disclaimer

Toestemming tot het gebruik van de getoonde content of delen daarvan dient per email aan ons te worden verzocht.