Op zoek naar best practices

Marjolein de Meijer van Vilans zoekt voor de landelijke aanpak 16-27 voorbeelden van een succesvolle aanpak van jongeren met een licht verstandelijke beperking. Ze spreekt met beleidsambtenaren en professionals over hun praktijkervaringen. Lees over haar bevindingen.


DEEL 1: WAT OPVALT

18 jaar is niet 18 jaar voor jongere met een licht verstandelijke beperking

Het valt me op dat er veel mogelijkheden zijn tot ondersteuning voor deze groep jongeren vanuit de verschillende wetten zoals de Wmo, de Jeugdwet, de verlengde Jeugdwet en de Wlz. De toegang hiervoor sluit niet altijd aan bij de problematiek en de behoefte van deze jongeren.

Zo wordt een grens getrokken bij 18 jaar en organiseren we ondersteuning vaak vanuit de kalenderleeftijd. Dit is bijzonder. Het brein van een jongere ontwikkelt zich bijvoorbeeld tot 25 jaar.
Bij jongeren met een licht verstandelijke beperking is dat juist complexer doordat zij vaak een lager ontwikkelingsniveau hebben dan wat hun kalenderleeftijd veronderstelt. Een jongere met een licht verstandelijke beperking van 23 jaar functioneert bijvoorbeeld als iemand van 14 jaar.

Digitalisering struikelblok

Een ander knelpunt voor deze jongeren is de digitalisering. Veel jongeren met een licht verstandelijke beperking zijn actief op social media waardoor de indruk bestaat dat zij hier bedreven in zijn. Maar net zoals het op het eerste gezicht vaak lijkt alsof ze zich verbaal prima weten te redden, is dit slechts een dun laagje buitenkant. Hierdoor worden ze gemakkelijk overvraagd.

Weinig jongeren met een licht verstandelijke beperking kunnen écht uit de voeten met computers, maar ook computerangst komt regelmatig voor. Het aanvragen van voorzieningen is veelal gedigitaliseerd. Zo heb je een DigiD code nodig voor het aanvragen van een uitkering. Hier lopen jongeren met een licht verstandelijke beperking vaak op vast. 


DEEL 2: DE TOEKOMSTCOACH

Aansluiting op de arbeidsmarkt

De overgang van school naar werk verloopt voor jongeren met een licht verstandelijke beperking vaak moeilijk. Verschillende organisaties ontwikkelen een methodiek om jongeren met een licht verstandelijke beperking domein overstijgend te begeleiden in de overgangsfase rond hun 18de levensjaar. Eén van deze methodieken is de toekomstcoach van MEE Nederland.

Werk is één van de belangrijkste pijlers van participatie. Tocht lukt het veel kwetsbare jongeren niet om betaald werk te vinden én te behouden. De toekomstcoach ondersteunt jongeren die vast dreigen te lopen in het onderwijs. Het is een manier van begeleiden van kwetsbare jongeren in de aansluiting op de arbeidsmarkt. Een nauwe samenwerking tussen zorg & welzijn, onderwijs en arbeid staan hierin centraal.

De kracht van een toekomstcoach

Vilans sprak met Rose Scholten, projectleider MEE Drenthe, over deze methodiek. “We richten ons vooral op de meest kwetsbare jongeren met een licht verstandelijke beperking die geen netwerk om zich heen hebben. De ondersteuningsbehoefte van de jongere staat centraal. De toekomstcoach heeft geen hulpverlenersattitude, maar gaat samen met de jongere kijken ‘wat kan je en wat wil je verder ontwikkelen’.”

Het meest ideaal is rond 16 jaar te starten om samen een passende stage te vinden. De Toekomstcoach onderhoudt nauw contact met het midden- en kleinbedrijf. Vaak gaat het om een persoonlijke match en een intrinsieke motivatie om een jongeren met een licht verstandelijke beperking te begeleiden. Verder kijkt de Toekomstcoach naar de kracht van de arbeidsmarktregio en wat kansrijke branches zijn, zoals bijvoorbeeld logistiek en schoonmaakwerk.

De kracht van de Toekomstcoach? “Er is contact met de hele keten van uitvoerder tot bestuurder. Knelpunten én kansen worden geagendeerd bij wethouders en het UWV. Elkaar kennen is belangrijk om zo een gezamenlijk draagvlak en mogelijkheden voor deze jongeren te organiseren.”

Meer lezen over deze methodiek? Kijk op de website van MEE Nederland.