Het mbo verlaten zonder startkwalificatie: 30 procent zit na 10 jaar zonder werk

08-10-2020
Onderwijs
Werk & inkomen

Het CBS onderzocht van de ruim 87 duizend jongeren die in 2008 het middelbaar beroepsonderwijs (mbo) verlieten, hoe arbeidsmarktpositie er tien jaar later (in 2018) uitzag. Van deze jongeren had 39 procent bij uitstroom nog geen startkwalificatie behaald. 9 van de 10 jongeren die met een startkwalificatie het mbo verlieten én niet meer terugkeerden in het onderwijs, had in 2018 betaald werk. Onder jongeren zonder startkwalificatie, was dit slechts 7 op de 10.

Jongeren zonder startkwalificatie die na 10 jaar wel werk hebben weten te vinden, hebben vaak minder gunstige arbeidsvoorwaarden en vaker tijdelijk werk. Zo valt op dat het gemiddelde uurloon in 2018 lager is, namelijk 14,72 euro zonder startkwalificatie tegenover 17,87 euro met startkwalificatie. Daarnaast hadden de voortijdig schoolverlaters minder vaak een vast contract (40 procent) dan jongeren met een startkwalificatie (56 procent) en werken ze vaker minder dan 20 uur per week. 43 procent van de jongeren die zonder startkwalificatie waren uitgestroomd keerde binnen de 10 jaar terug in het onderwijs. Daarvan wist ruim de helft alsnog een startkwalificatie te halen voor 2019.

Belang van een startkwalificatie

De cijfers van het CBS benadrukken het belang van het behalen van een startkwalificatie, kijkend naar de toekomstige positie op de arbeidsmarkt. Het niet hebben van een startkwalificatie werkt op de lange termijn door op de arbeidsmarktpositie van de jongere, gezien de resultaten na 10 jaar. Het is daarom verontrustend dat we zien dat het aantal jongeren zonder startkwalificatie in Nederland weer langzaam toeneemt.

Coronacrisis

De situatie is extra zorgelijk omdat met name veel jongeren zonder startkwalificatie werkloos lijken te raken door de coronacrisis. Daarnaast zijn er signalen dat, als gevolg van de huidige crisis, het percentage schoolverzuim sterk is toegenomen omdat het lastiger is om jongeren te motiveren voor online onderwijs. Ook het tekort aan stage- en leerbanen vergroot het risico op voortijdig stoppen met school. De effecten van de coronacrisis vragen dan ook om extra aandacht voor deze jongeren die de aansluiting met het onderwijs en de arbeidsmarkt dreigen te verliezen. De extra investeringen vanuit het kabinet in het onderwijsaanbod en de aanpak van jeugdwerkloosheid en schulden, komen dan ook als geroepen.

'Bied jongeren de juiste ondersteuning'

Vanuit de landelijke aanpak 16-27 blijven wij samenwerken om zoveel mogelijk jongeren de juiste ondersteuning te bieden.  Dit doen we onder andere door het ondersteunen van scholen en gemeenten, het ontwikkelen van tips en tops, het bijdragen aan flexibilisering van de kwalificatiestructuur in het mbo en het verstevigen van de route mbo-arbeid. We gaan daarbij uit van duurzame maatregelen en een integrale toekomstgerichte aanpak.