Vijf weetjes over de hersenontwikkeling van jongeren

04-10-2019

Naast externe factoren zoals vrienden en sociale media wordt het gedrag van jongeren voor een groot deel bepaald door de ontwikkeling van hun hersenen. In de pubertijd is de communicatie tussen verschillende hersengebieden nog niet in balans.

In de leeftijdsfase 16-27 verandert hun slaappatroon, wint emotie het vaak van ratio, hebben jongeren moeite met plannen en zijn ze snel afgeleid. Omdat de hersenen nog niet volledig ontwikkeld zijn, is het voor jongeren ook lastiger om rekening te houden met de gevolgen op lange termijn. Jongeren zijn ze volgens Neurowetenschapper Sabine Peters erg gevoelig voor beloning. Daardoor maken ze vaker impulsieve keuzes die voordeel op korte termijn opleveren.

Gevoelig voor beloning

Peters vertelt: 'Op MRI-scans kun je zien dat het striatum, het beloningsgebied in de hersenen, extra activiteit vertoont als je pubers beloont met geld of een compliment. Een beloning geeft de boodschap: je bent op de goede weg. En dat gevoel is belangrijk voor adolescenten, die bezig zijn zich los te maken uit de veilige omgeving van hun ouders en op zoek zijn naar hun eigen, nieuwe omgeving.'

Het puberbrein

Nrc.nl zette een aantal feiten over het puberbrein op een rij. Wij delen er vijf:

  1. De hersengebieden zijn in de puberteit nog niet optimaal ontwikkeld. De ontwikkeling gaat door tot minimaal 25 jaar.
  2. Doordat de hersenen nog niet uitontwikkeld zijn vertonen jongeren vaak extreem en tegenstrijdig gedrag. Ze zoeken risico's op en voelen minder remmingen en kunnen hun emoties minder goed beheersen. Ze zijn snel afgeleid en overzien de gevolgen van hun gedrag op de lange termijn minder goed.
  3. Tijdens de adolescentie zijn pubers vooral met zichzelf bezig. Ze zitten midden in de zoektocht naar hun eigen identiteit. Ze zijn op zoek naar acceptatie en daardoor beïnvloedbaar door leeftijdsgenoten.
  4. Tijdens de puberteit verschuift het slaap-waakritme. Ze gaan later slapen en staan later op. Het slaaphormoon melatonine wordt bij pubers op een later tijdstip afgegeven dan bij jongere kinderen. Daardoor krijgen ze pas later op de avond slaap en worden ze ook later wakker. Het brein heeft door de groeispurt meer slaap nodig en daarom slaapt een puber in het weekend vaak uit.  
  5. De puberteit heeft ook positieve kanten: pubers leren snel, komen met ideeën, bedenken oplossingen en komen tot nieuwe inzichten. Als ze gemotiveerd zijn, aangemoedigd worden en de ruimte krijgen, dan kunnen hun talenten tot bloei komen.

Bronnen: nrc.nl; Hersenstichting

Meer informatie