Financieel spreekuur ROC Nijmegen

Netwerk & vrije tijd
Onderwijs
Werk & inkomen

ROC Nijmegen en de gemeente Nijmegen werken samen in een wekelijks financieel spreekuur voor mbo-studenten. Doel: laagdrempelige ondersteuning bieden aan studenten met schulden en/of vragen of zorgen over hun financiële situatie. Het roc biedt daarnaast financiële ondersteuning via het Studentfonds.

Tip

In het kort – financieel spreekuur

  • Iedere dinsdagmiddag is er een financieel spreekuur voor studenten van ROC Nijmegen. Het is geen inloopspreekuur, studenten melden zich vooraf aan. Er is plek voor vier gesprekken van maximaal een uur.
  • De gesprekken vinden plaats in een vaste spreekkamer op een van de locaties van het roc. 'Als we studenten naar een gebouw van de gemeente laten komen, weten we zeker dat veel studenten niet komen opdagen.'
  • Studenten worden schriftelijk aangemeld voor het financieel spreekuur door hun trajectbegeleider. Contactgegevens en de belangrijkste vraag van de student zijn van tevoren bekend.
  • Vaak is één gesprek voldoende; indien nodig wordt een tweede of derde gesprek ingepland. In sommige gevallen is er een vervolggesprek na een paar weken. Als tijdens een gesprek blijkt dat meer ondersteuning nodig is, wordt de student doorverwezen naar andere vormen van hulp, zoals schuldhulpverlening bij de gemeente of schoolmaatschappelijk werk op het roc.

Tip

In het kort – Studentfonds

  • Naast het financieel spreekuur biedt ROC Nijmegen begeleiding aan via het Studentfonds ROC Nijmegen. Een student kan in aanmerking komen voor financiële ondersteuning als hij onvoldoende financiële middelen heeft voor de aanschaf van leermiddelen (of de ouders als de student minderjarig is). Ook wordt informatie verstrekt over bijvoorbeeld financiële regelingen en het aanvragen van studiefinanciering.
  • Iedere maandag, dinsdag, woensdagochtend en donderdag is de medewerker Studentfonds aanwezig voor studenten van ROC Nijmegen. Het is geen inloopspreekuur, studenten melden zich vooraf aan.
  • Studenten worden schriftelijk aangemeld voor het Studentfonds door hun trajectbegeleider. Contactgegevens en de belangrijkste vraag van de student zijn van tevoren bekend.

Voor wie is het financieel spreekuur?

'Bijna alle studenten bij het financieel spreekuur zijn 18 jaar of ouder', vertelt René van der Sanden, preventiemedewerker schuldhulpverlening bij de gemeente Nijmegen. 'Dat is de leeftijd waarop jongeren schulden kunnen opbouwen. Ze moeten dan hun zorgverzekering gaan betalen, en bijvoorbeeld hun lesgeld. Tegelijkertijd kúnnen jongeren dan ook van alles. Ze kunnen abonnementen afsluiten, en dingen op afbetaling bestellen. Maar het is ook de leeftijd waarop er oplossingen mogelijk zijn. Jongeren hebben studiefinanciering, en soms een aanvullend inkomen uit een bijbaantje.'

Ongeveer de helft van de studenten die op het spreekuur komen heeft geen schulden, maar is op zoek naar informatie. Bij studenten die in de financiële problemen zitten, ziet René vaak een probleem in het gedrag. 'Schulden ontstaan niet zomaar. Vaak kunnen ze niet goed met geld omgaan, of maken ze verkeerde keuzes. Bij deze doelgroep heeft dat bijna altijd te maken met een gebrekkige financiële opvoeding. Ze hebben het thuis niet geleerd en niet het goede voorbeeld gekregen.'

Waarom het financieel spreekuur?

'Bij iedere student die hier zijn studie wil volgen, willen wij ervoor zorgen dat die zijn studie kan volbrengen', vertelt Gerard van de Wardt, financieel studentbegeleider ROC Nijmegen. 'Als een student zijn schoolspullen niet kan aanschaffen, of als hij niet goed presteert door financiële zorgen, dan moeten wij daar iets mee, vanuit de maatschappelijke zorg die we als roc hebben. Dat is in het belang van de student, en uiteindelijk ook in het belang van ons roc.'

'Als iemand hoge schulden krijgt en een zwaar schuldhulpverleningstraject in moet, kost dat de overheid veel geld', zegt René. 'We weten dat jongeren en studenten de klanten van de toekomst kunnen zijn als het gaat om schuldhulpverlening. Daar willen we dus eerder en preventief bij zijn. Het financieel spreekuur is daarom verankerd in ons gemeentelijk beleid.'

Wat gebeurt er tijdens een spreekuur?

Informatie en advies

'Ik adviseer studenten bij het maken van verstandige keuzes. Als een student moet kiezen tussen afbetalen op zijn schuld bij de zorgverzekeraar of de premie voor de nieuwe maand betalen, dan adviseer ik om het laatste te doen. Dan komen er in ieder geval geen nieuwe schulden bij.'

'Een jongere heeft gemiddeld zestien abonnementen. Dat gaat over Netflix en Spotify, maar ook over onderbroekabonnementen en swapfietsen. Als ik aan een student vraag om z'n abonnementen op te noemen, komt die vaak niet verder dan een stuk of tien. Vaak kun je makkelijk weer van die abonnementen af. Maar dan moet je wel weten dat je ze hebt.'

Begroting maken

'In het spreekuur maak ik altijd een begroting, want dat hebben ze zelf vaak nog nooit gedaan. Ik kom studenten tegen die een telefoonabonnement hebben van 80 euro per maand. De telefoonrekening betalen ze netjes iedere maand. Maar hun zorgpremie hebben ze al drie jaar niet betaald.'

Betalingsregelingen treffen

'We zien in de laatste jaren dat er meer te regelen valt met instanties als het CJIB, voor het betalen van verkeersboetes, en DUO, als er een achterstand is in het betalen van het lesgeld. Als daarvoor een telefoontje moet plaatsvinden, doen we dat tijdens het gesprek.'

Tip

Geleerde lessen en aandachtspunten

Stuur 's morgens een appje: vergeet je afspraak niet
'Voordat ik dat deed, kwam de helft niet opdagen', vertelt René. 'Vaak omdat studenten de afspraak waren vergeten. Nu gaat dat veel beter. En het scheelt voor studenten dat ze in de app alvast mijn foto hebben gezien. Dan weten ze met wie ze een gesprek hebben.'

Goede inbedding in de school
Het financieel spreekuur is onderdeel van het Expertisecentrum van ROC Nijmegen, waar alle studentbegeleiding plaatsvindt. Deze inbedding vergemakkelijkt de doorverwijzing van studenten die meer nodig hebben dan alleen het financieel spreekuur. Ook zorgt dit ervoor dat studenten tijdig worden aangemeld bij het financieel spreekuur.

Ken de weg en toon begrip
'Het is belangrijk dat je de verschillende sociale voorzieningen kent, en de weg weet in wet- en regelgeving', vertelt Gerard. 'Ook moet je empathie hebben voor de studenten die voor je zitten.' Ook René benadrukt hoe belangrijk het is om begrip te tonen. 'Je moet niet meteen met het vingertje gaan wijzen en vertellen hoe dom een student is geweest. Natuurlijk confronteer ik studenten soms met hun eigen keuzes, en moeten we een spiegel voorhouden. Maar daar moet het gesprek niet mee beginnen.'

Ondersteuning afhankelijk van gemeente
De gemeente Nijmegen heeft bepaald dat het financieel spreekuur voor alle studenten van het roc is, ook al woont ongeveer de helft van de studenten die naar het spreekuur komen in andere gemeenten. Wel is er een groot verschil in aanvullende ondersteuningsmogelijkheden voor studenten uit Nijmegen en voor studenten uit andere gemeenten.

Topje van de ijsberg
Een blijvend aandachtspunt bij het bieden van deze ondersteuning is de vraag hoe alle studenten die het nodig hebben ook daadwerkelijk bereikt kunnen worden. 'Uit cijfers van het NIBUD blijkt dat 37 procent van de mbo-studenten schulden heeft', zegt René. 'Maar ik zie niet 37 procent van de studenten hier.'