Jeugdwet

Regels & wetgeving

Netwerk & vrije tijd
Onderwijs
Veiligheid
Werk & inkomen
Wonen
Zorg

Jeugdhulp en maatschappelijke ondersteuning

Sinds 1 januari 2015 zijn gemeenten verantwoordelijk voor jeugdhulp. De organisatie van de jeugdhulp is vastgelegd in de Jeugdwet. Jeugdhulp kan bestaan uit veel verschillende vormen van ondersteuning aan kinderen en jongeren tot 18 jaar en hun gezin. In de Jeugdwet staat jeugdhulp als volgt samengevat:

  • Ondersteuning van jeugdigen en ouders wanneer er sprake is van psychische problemen of stoornissen, psychosociale problemen, gedragsproblemen of een verstandelijke beperking van de jeugdige, opvoedingsproblemen van de ouders of adoptie-gerelateerde problemen.
  • Ondersteuning van jeugdigen met een verstandelijke, lichamelijke of zintuiglijke beperking óf een somatische of psychiatrische aandoening of beperking. Daarmee kan de zelfredzaamheid van deze kinderen en jongeren worden vergroot.

In sommige gevallen wordt de jeugdhulp verlengd nadat een jongere 18 jaar is geworden. Dit kan worden voorkomen als:

  • De hulp niet onder een ander wettelijk kader valt.
  • De hulp al voor het 18e jaar is begonnen en er een verleningsbesluit is genomen voor het 18e jaar.
  • Na het afsluiten van jeugdhulp binnen een half jaar blijkt dat opnieuw jeugdhulp nodig is.
  • Er jeugdhulp wordt geboden in het kader van straffen en maatregelen of van reclasseringstoezicht. 

Tip

Alle relevante wetgeving op een rij

Download het Wettenschema: geldende wetgeving voor kinderen en jongeren. In dit schema zie je per leeftijdsklasse en per leefdomein welke wet van toepassing is.

Verantwoordelijkheid financiering jeugdhulp

In de Jeugdwet staat dat de gemeente waar een jeugdige woont verantwoordelijk is voor de financiering van alle jeugdhulp. De woonplaats is voor minderjarigen automatisch de gemeente waar de ouders die het gezag hebben staan ingeschreven. Zijn ouders gescheiden, dan geldt de woonplaats van de ouder waar het kind woont. Bij co-ouderschap is in het ouderschapsplan opgenomen wat de woonplaats is. Vanaf 18 jaar geldt de gemeente waar een jongere is ingeschreven als de woonplaats. Is de jongere nergens ingeschreven, dan geldt de gemeente waar hij of zij feitelijk woont als woonplaats.

Begeleid wonen 

Jongeren tot 18 jaar die niet bij hun ouders of in een pleeggezin of gezinshuis wonen, komen in aanmerking voor een vorm van begeleid wonen.

Maatregelen jeugdbescherming

‘Gedwongen kader’ gaat over verplichte maatregelen voor ouders of jongeren: jeugdbescherming en jeugdreclassering. Deze verplichte maatregelen worden ingezet als de veiligheid van een jongere of van de samenleving in het geding is. De kinderrechter kan hiervoor een kinderbeschermingsmaatregel opleggen waarbij de ouders het gezag over het kind verliezen of het kind onder toezicht wordt gesteld waarbij ouders verplicht hulp en ondersteuning bij het opvoeden krijgen. 

Psychosociale hulp en ggz-hulp

Psychosociale hulp en geestelijke gezondheidszorg (ggz-hulp) voor jongeren onder 18 jaar vallen onder de Jeugdwet. Voor iedereen ouder dan 18 jaar wordt de geestelijke gezondheidszorg gefinancierd vanuit de Zorgverzekeringswet

Jongeren die voor hun 18e verjaardag jeugd-ggz hebben gehad op grond van de jeugdwet, en ook na hun 18e hulp nodig hebben, moeten beroep doen op de Zorgverzekeringswet. Als de behandeling doorloopt is het van belang dat de aansluiting tussen het gemeentelijk domein en het verzekeraarsdomein goed geregeld is. Gemeenten en verzekeraars zijn verplicht voor deze aansluiting te zorgen op grond van de Jeugdwet en de Zorgverzekeringswet.