Proeftuin voor beschermd wonen

Wonen

Op de Noord-Veluwe leidt ketensamenwerking, op bestuurlijk niveau én op de werkvloer, tot meer mogelijkheden voor kwetsbare jongeren. Schakel voor schakel wordt die samenwerking gecreëerd, met als basis een gedeelde ambitie. Gerrit Huisman is 'transformatieversneller' op de Noord-Veluwe. In die rol is hij betrokken bij verschillende projecten ('proeftuinen'), onder andere rondom beschermd wonen. 'We zagen dat het voor een deel van de cliënten die in beschermd wonen verblijft goed is om meer ontwikkelingsgericht te werken. Daarom heeft de werkgroep 16-27 een projectplan geschreven voor de ontwikkeling van een proeftuin.'

Proeftuin

In de proeftuin wordt voor jongeren en jongvolwassenen met een psychische kwetsbaarheid een nieuwe woonplek gecreëerd: een tussenvorm tussen beschermd wonen en zelfstandig wonen in de wijk. 'We doen dat in de vorm van tiny houses, waarin ze zelfstandig wonen en tegelijkertijd 24-uursbescherming genieten. Zo raken ze gewend aan een eigen woning. Voor hen is dit een nieuwe stap naar zelfstandigheid. De stap daarna is dat we gaan zoeken naar betaalbare woningen in de wijk. Ook dat hoort bij de proeftuin.'

Schakels in de keten

Dit is een mooi voorbeeld van de 'schakelmethodiek' in de regio Noord-Veluwe: integraal werken over de hele keten van zorg en ondersteuning. 'Het gaat erom dat alle schakeltjes in elkaar haken, van de voor- tot de achterkant.' Huisman geeft het voorbeeld van een jongere die moeilijk thuis kan blijven wonen. Als ambulante ondersteuning aan het gezin onvoldoende helpt, is de volgende stap vaak een plek binnen beschermd wonen. 'Maar er zijn ook vormen van 24-uurszorg waarop de ouders zouden kunnen terugvallen als het thuis niet gaat. Die zijn in de regio echter niet beschikbaar. Er mist dus iets in de keten, en dan proberen we dat te creëren. Dat is dan misschien het schakeltje waardoor we beschermd wonen kunnen voorkomen.'

Transformatieversneller

In eerdere proeftuinen heeft de regio waardevolle ervaring opgedaan met samenwerking tussen verschillende organisaties, vertelt Huisman. 'In het begin was dat moeilijk. Hoe doe je dat goed? Welke modellen bestaan daarvoor?' Een van de belangrijkste elementen is volgens hem een gedeelde ambitie. 'Er zitten veel partijen aan tafel, met allemaal hun eigen redenen om mee te doen. Dat is prima. Maar we moeten wel één ambitie met elkaar formuleren, waarop we kunnen terugvallen.'

Zo doen aan de proeftuin voor beschermd wonen niet alleen gemeenten en zorginstellingen mee, maar ook investeerders. 'Die dragen de maatschappelijke zorg een warm hart toe, maar willen er vanuit hun bedrijfsvoering ook een paar centen aan verdienen. Tegelijkertijd weten zij dat we vanuit de zorg een bepaald budget hebben.' Dit leidt soms tot wrijving. Gemeenten willen betaalbare woningen voor cliënten, maar investeerders zeggen voor dat budget niet alle voorzieningen te kunnen leveren. In zo'n situatie helpt het om de gedeelde ambitie erbij te halen. 'Klopt die nog steeds, praten we nog steeds over hetzelfde? Zo blijft iedereen aangehaakt.' Volgens Huisman is het ook een kwestie van elkaar iets gunnen. 'Het is soms geven en soms nemen.'

Ook de functie van 'transformatieversneller' is een meerwaarde voor deze samenwerking. 'Iedere organisatie heeft zijn eigen belang, maar ik ben een onafhankelijk persoon. Ik zet dingen op de agenda, zorg dat er een bijeenkomst is en dat mensen weer in gesprek komen. Zo zetten we steeds het volgende stapje.'

Uurtjes

De samenwerking op de Noord-Veluwe wordt aangejaagd vanaf bestuurlijk niveau. Huisman ziet dat ook op de werkvloer de samenwerking haar vruchten afwerpt. Zo werkt ggz-instelling GGz Centraal intensief samen met 's Heeren Loo, op een voorziening voor beschermd wonen waar zo'n 30 procent van de cliënten een licht verstandelijke beperking heeft. 'De professionals van GGz Centraal hebben veel verstand van ggz-problematiek, maar minder ervaring met de aanpak van mensen met lvb-problematiek. Zij zijn daarom erg enthousiast dat er collega's uit de gehandicaptenzorg over de vloer komen. Andersom leren de collega's van 's Heeren Loo weer van de ggz-medewerkers. Uiteindelijk profiteert de cliënt van deze samenwerking en bieden we zorg op maat.'

De managers maken vervolgens goede afspraken over de financiering. 'We hebben met elkaar gezegd dat we de werkers daarmee niet moeten belasten. Dat lossen wij wel op. Zij moeten rondom de cliënt werken, dan gaan wij ze niet terugfluiten om een paar uurtjes.'