Woonplaatsbeginsel Jeugdwet

'Mijn stiefdochter van 17 jaar ontvangt momenteel jeugdhulp in een residentiële instelling in gemeente Y. Hiervoor woonde zij bij haar biologische moeder (die het gezag over haar heeft) in gemeente X. Nu is er veel onzekerheid en onrust bij mijn stiefdochter of zij op deze plek kan blijven.'

Gemeente X die eerder de jeugdhulp van mijn stiefdochter vergoedde zegt dat er een juridische fout is gemaakt en gemeente Y verantwoordelijk is voor de jeugdhulp.

Welke gemeente is verantwoordelijk?

Op grond van het huidige woonplaatsbeginsel in de Jeugdwet is gemeente X verantwoordelijk voor de jeugdhulp aan de stiefdochter.

Woonplaatsbeginsel

Het woonplaatsbeginsel in de Jeugdwet regelt welke gemeente verantwoordelijk is voor de jeugdhulp, waaronder de financiële verantwoordelijkheid. De gemeente is (financieel) verantwoordelijk voor de ondersteuning, hulp en zorg van alle jeugdigen van wie degene die het gezag heeft over de jeugdige in de gemeente verblijft. Hiermee wordt aangesloten bij het woonplaatsbeginsel van artikel 12 van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek.

Aangezien de biologische moeder het gezag heeft, is de gemeente waar deze moeder woont financieel verantwoordelijk voor de jeugdhulp aan de stiefdochter. Dit is dus gemeente X en niet gemeente Y.

Stappenplan

Door de VNG en de ministeries van VWS en V&J is een stappenplan gemaakt om te bepalen welke gemeente verantwoordelijk is voor de uitvoering van de Jeugdwet.

Meerderjarigheid

Op het moment dat een jongere 18 jaar wordt eindigt het gezag van de ouder(s). De gemeente waar de jongere op zijn of haar 18e staat ingeschreven in de Basisregistratie Personen (BRP) is vanaf dat moment verantwoordelijk voor de jongere, zoals bijvoorbeeld voor het bieden van verlengde jeugdhulp. Mocht in deze casus de stiefdochter op haar 18e nog in gemeente Y wonen, dan valt zij voor verdere ondersteuning niet langer onder verantwoordelijkheid van gemeente X. Mocht zij in aanmerking komen voor een begeleid wonen traject, dan zal gemeente Y deze ondersteuning vanuit de Wmo moeten bieden.

Toekomstplan

Het is cruciaal dat wordt voorkomen dat pas op het laatste moment de juiste overgang in ondersteuning wordt geregeld tussen gemeenten. Dit geeft een jongere vaak veel stress en onzekerheid. Door te werken met een Toekomstplan wanneer een jongere 16 jaar is (of mogelijk eerder), kan worden gewaarborgd dat een jongere een doorlopende zorgondersteuning ontvangt.

Toekomstige wijziging woonplaatsbeginsel

Omdat het vaak moeilijk is om te bepalen welke gemeente verantwoordelijk is, gaat het woonplaatsbeginsel veranderen. Dit is een wettelijk traject dat eind 2020 wordt afgerond. Momenteel regelen de 42 jeugdregio's zélf via een convenant de grootste administratieve problemen. Dit blijft zo totdat de wettelijke vereenvoudiging in de Jeugdwet ingaat. Het woonplaatsbeginsel heeft een directe link met het financiële verdeelmodel in de Jeugdwet.

Meer informatie