Jeugdreclassering door niet gecontracteerde instelling

Een jongere wordt bij een gecertificeerde instelling (GI) voor jeugdreclassering aangemeld, omdat deze GI in het rechterlijke vonnis is opgenomen. De gemeente heeft afwijzend gereageerd omdat deze GI niet door de gemeente is gecontracteerd. Kan de GI inzet van de jeugdreclassering bij de gemeente afdwingen, ook als zij niet door de gemeente is gecontracteerd?

Formeel is de gemeente gehouden de strafrechtelijke beslissing van de rechter te volgen. Als het rechtelijke vonnis uitvoering van jeugdreclassering door een GI voorschrijft die niet door de gemeente is gecontracteerd, zal de gemeente de inzet van deze GI moeten financieren. De gedachte achter de Jeugdwet is echter wel dat een dergelijke situatie een uitzondering zou moeten zijn.

Samenwerkingsafspraken over de uitvoering

Juist om dergelijke situaties te voorkomen schrijft de Jeugdwet voor dat gemeenten, RvdK en GI’s nadere samenwerkingsafspraken over de uitvoering van de jeugdreclassering in protocollen vastleggen en deze evalueren. In dit specifieke geval is het dan ook van belang om te onderzoeken of is afgeweken van de het samenwerkingsprotocol en of de RvdK conform de Jeugdwet overleg heeft gevoerd met de gemeente over welke GI in het verzoekschrift aan de rechter wordt opgenomen.

Jeugdwet

Met de Jeugdwet is de financiële en bestuurlijke verantwoordelijkheid voor de jeugdreclassering en de jeugdhulp bij gemeenten komen te liggen. Dit geldt ook voor de inzet van jeugdhulp die voortvloeit uit een strafrechtelijke beslissing. Daarnaast zijn de gemeenten verantwoordelijk voor de jeugdhulp in het kader van nazorg na verblijf van de jeugdige in een justitiële jeugdinrichting.

Gemeente

De gemeente is verantwoordelijk voor een toereikend aanbod van gecertificeerde instellingen die de jeugdreclassering kunnen uitvoeren (artikel 2.4 lid 2 Jeugdwet). Het is daarom van belang dat de gemeente de Raad voor de Kinderbescherming informeert welke gecertificeerde instellingen de gemeente heeft gecontracteerd. Gemeenten werken voor de nakoming van deze leveringsplicht bovenlokaal samen. Het bovenlokale samenwerkingsverband koopt de uitvoering van de jeugdreclassering in bij verschillende gecertificeerde instellingen.

Raad voor de Kinderbescherming

In jeugdstrafzaken heeft de Raad voor de Kinderbescherming (RvdK) een groot aantal taken, waaronder advisering aan het OM en de rechtbank over de strafrechtelijke aanpak van minderjarigen. De Raad kan adviseren om een voorwaardelijke sanctie op te leggen, waarbij het toezicht en de begeleiding wordt opgedragen aan de jeugdreclassering.

De RvdK neemt in het strafadvies aan de rechter of OM ook op welke gecertificeerde instelling het beste de jeugdreclasseringsmaatregel kan uitvoeren. De RvdK en gemeenten maken samenwerkingsafspraken en leggen dit vast in een protocol (artikel 3.1 lid 5 en 6) . Het protocol dient in ieder geval afspraken omtrent de toeleiding naar en inzet van jeugdreclassering te bevatten. In lid 6 is expliciet opgenomen dat in het protocol in ieder geval de wijze wordt vastgelegd waarop de RvdK en het college overleggen over welke gecertificeerde instelling in het verzoekschrift aan de rechter wordt opgenomen.

Ook kan er jeugdhulp worden ingezet. De Raad neemt dan in het strafadvies op welke jeugdhulp er voor de jongere moet worden ingezet. Dit zal in de strafrechtelijke beslissing zo nauwkeurig mogelijk moeten worden omschreven. Op die manier wordt maximale duidelijkheid verschaft aan de gemeenten, die financieel verantwoordelijk zijn voor de jeugdhulp die voortvloeit uit een strafrechtelijke beslissing.

Gecertificeerde instelling

In artikel 3.2 lid 1 van de Jeugdwet is vastgelegd dat alleen gecertificeerde instellingen (GI’s) jeugdreclassering (en jeugdbescherming) mogen uitvoeren. Voor GI’s geldt net als voor jeugdhulpaanbieders dat zij jeugdreclassering kunnen uitvoeren als de gemeente, of een bovenlokaal samenwerkingsverband, een contract heeft met de gecertificeerde instelling.

Meer informatie

• Handreiking Uitvoering jeugdbescherming en jeugdreclassering