Kostendelersnorm bij tijdelijk verblijf

Een jongere van 23 jaar heeft tijdelijk in het buitenland gewoond, is zwanger en keert terug naar Nederland. Ze gaat tijdelijk bij haar moeder wonen en schrijft zich in op dit adres. Zij heeft momenteel geen inkomsten en haar moeder ontvangt een bijstandsuitkering. De gemeente kort de bijstandsuitkering van moeder op grond van de kostendelersnorm.

De moeder geeft aan dat zij nu financieel tekort komt en ook niet voor haar zwangere dochter kan zorgen. Zij overweegt daarom haar dochter uit huis te zetten. De relatie tussen moeder en dochter is door de spanningen rondom de financiën ook verslechterd. De dochter heeft geen netwerk en kan nergens anders terecht. Dit betekent dat zij dakloos zal worden en alleen terecht kan bij de maatschappelijke opvang.

Had de gemeente een uitzondering kunnen maken?

Ja, in het geval de dochter tijdelijk bij haar moeder verblijft had de gemeente de mogelijkheid gehad om de kostendelersnorm niet toe te passen.

Over de Participatiewet

De Participatiewet biedt ruimte aan gemeenten om maatwerk te leveren en de kostendelersnorm niet toe te passen. Dit volgt uit artikel 18 lid 1 van de wet. Hierin is opgenomen dat het college de bijstand (en daaraan gekoppelde verplichtingen) dient af te stemmen op de omstandigheden, mogelijkheden en middelen van de belanghebbende. Dit geldt ook voor het wel of niet toepassen van de kostendelersnorm.

Jongeren tot 21 jaar en studenten zijn in de Participatiewet (artikel 22a lid 4) sowieso uitgezonderd van de kostendelersnorm en tellen niet mee als kostendeler.

Tijdelijk verblijf

In deze casus is de jongere 23 jaar en is lid 4 van artikel 22a niet van toepassing. Op grond van artikel 18 lid 1 kan de gemeente echter besluiten de kostendelersnorm niet toe te passen.

Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft in een brief aan gemeenten aangegeven dat personen van 21 jaar en ouder, die tijdelijk inwonen bij een bijstandsgerechtigde, deze persoon niet mee hoeft te tellen voor de kostendelersnorm. Hierbij kan het bijvoorbeeld gaan om mensen in een crisissituatie, daklozen of mensen die dakloos dreigen te raken. De gemeente dient dan vast te stellen dat het gaat om tijdelijk verblijf. Vervolgens behoort het tot de bevoegdheid en de verantwoordelijkheid van de gemeente om al dan niet in specifieke situaties een uitzondering te maken en de kostendelersnorm niet van toepassing te verklaren. Het ministerie stelt overigens dat het aan de uitvoering is om op basis van concrete feiten en omstandigheden van het individuele geval vast te stellen dat het gaat om tijdelijk verblijf. Er is geen sprake van een categoriale ontheffing van de kostendelersnorm.

In deze casus biedt de Participatiewet de gemeente zeker de ruimte en bevoegdheid om de kostendelersnorm niet toe te passen als de jongere tijdelijk bij haar moeder verblijft.